飛魚季-1(panlanlagan no
rayon)
Flying
fish season
曾喜悅採集1-1A
Collected
by Xi-Yue Zeng
野銀, 周定頌之父報導
Reported by si apen kotan Jiranaray, father of Ding-Sung Zhou
董瑪女記音翻譯
Translated by Maa-Neu Dong
0:
1.oya rana manga anak ko am, kaoan ta pa ya
這 已經 親愛的 孩子 我 助 約國曆1-2月 我們 還 這
manga anak ko, am
koman rana so ovi do kaoan
親愛的 孩子 我 但 吃 已經 斜格 山薯 處格約國曆1-2月
ya, am ta ji
angan, ta ya abo rana,
這 但 我們 不 吃 因 助 沒有
己經
[譯:現在呢,是我們的達悟族的kaoan月, 是吃ovi山芋的頭一個月份,
但是現在沒了, 所以我們沒有吃ovi了]
Now is
the month of kaoan for us Yami, and it is the first month for eating the ovi
mountain taro. However, there is no more left, so we do not eat ovi anymore.
2.ya na mapos o kaoan, si mapos o kaoan
助 它 消失 主格 約國曆1-2月 若 消失 主格 約國曆1-2月
ya am kasiaman rana, karana am,
主格助 約國曆2-3月 已經
然後 助
o kasiaman rana ya manga anak ko am,
主格 約國曆2-3月 已經 這 親愛的 孩子 我 助
ipisoli
ta rana ori so ovi an,
種植 我們 已經 那個 斜格 山薯 助
kapos
na rana no kasiaman ito a,
消失 它 已經 屬格 約國曆2-3月 那個 助
[譯:當kaoan月過完後,是kasiaman月了,這個kasiaman月呢,是種植
ovi之月]
After the month of kaoan is the month of kasiaman. During the month
of kasiaman, we plant ovi.
3.o kapoan ta ya am, misoli ta na dang
主格 約國曆2-3月 我們 這 助 種植 我們 已經
那時
so ovi manga anak ko an, ta ori rana am,
斜格 山薯 親愛的 孩子 我 助 因 那個 已經 助
ipakavkavos[1]
ta rana dang am,
結束 我們 已經 那時
助
atbangen
ta rana o kapeyreyrayon ta dang,
開始 我們 已經 主格 過飛魚季 我們
那時
do kapowan ta ya am,
處格
我們 這 助
[譯:接下來是kapoan,這個月份是我們種植ovi芋之月,也是結束農
事之月,準備過飛魚季的到來]
Next
is kapoan. This is the month that we plant ovi, and is the month of the ending
of agriculture, in preparation of the beginning of flying fish season.
4.si mapos o kapoan ta rana am, maneneb
ta rana,
若 消失 主格 約國曆3-4月 我們 已經 助 ? 我們
已經
maneneb namen do cinedkeran a, si todaji apos
ori,
?
我們 處格 大船 助 若 即將 消失
那個
a
somamorang rana am, pikaokaod am,
繫 初上,月初 已經 助 約國曆4-5月 助
mi
namen rana do ttaw a mapakarala so pineyvanoan an,
去 我們 已經 處格 海邊 繫 推 斜格 招魚祭
助
do
tbatbangan namen so rayon ya an,
處格 過程 我們 斜格 飛魚季 這 助
[譯:kapoan月過完以後,我們就要maneneb了,我們大船要maneneb,
結束本月份以後要準備飛魚季的來臨]
After
the month of kapoan, we are going to maneneb (?). Our large boats need to
maneneb (?). After the current month we must prepare for the beginning of
flying fish season.
5.no mi namen rana manarala do ttaw manga anak ko am,
若 去 我們 已經 招魚祭 處格 海邊 親愛的 孩子 我
助
abo ji
ngosok am, aro o aviyiviyik am,
沒有 不 下去 助 很多 主格
豬
助
manomanok
o ahapen da do dang, a ipanawag da so among an
雞 主格 拿 他們 處格 那時 繫 招喚 他們 斜格 魚
助
manga
anak ko do atbatbangan ta sia do rayon
孩子 我 處格 過程 我們 它 處格
飛魚季
do kapoan rana ya an,
處格 ? 已經 這
助
[譯:我們下去海邊舉行招魚祭時,所有的人都要下去海邊; 很多人會帶豬,雞
去海邊作為kapoan月的招魚祭儀式之用]
When
we go to the seaside for the ceremony of inviting the fish, everyone must go
down to the sea. Many people will bring pigs and chickens to be used in the
kapoan month fish inviting ceremony.
6.karana am, somoo namen rana dang manga anak ko
然後 助 火漁 我們 已經 那時 親愛的 孩子
我
do
nikateyka namen a nimeyvanoa sio, karaw ta dang a,
處格 結束 我們 繫 招魚祭 那個 豐盛餐 我們 那時 助
kasoo
dang a.
火漁 那時
助
[譯:做做招魚祭之後,就要火漁了; 然後要omaraw[2]拜拜]
After
the ceremony, you will catch the fish with fire torches, and then omaraw
worship.
7.no mapos o nipivanoa ta ori am, pikaokaod rana am,
若 消失 主格 招魚祭 我們 那個 助 約國曆4-5月 已經
助
atbangen namen rana o ka..., ji nam
rana maneneb dang,
開始 我們 已經 主格
不 我們 已經 ?
那時
atbangen namen rana o kasazap namen rana so
開始 我們 已經 主格 ? 我們 已經
斜格
kapirayon namen rana
飛魚季 我們 已經
do
lilikey a tatatala ta an,
處格 小小的 繫 船 我們 助
[譯:舉行過招魚祭的月份結束後,接下來的月份叫pikaokaod,要開始
做.., 我們大船不再maneneb了,因為我們要舉行小船招魚祭了]
After the month for the ceremony of inviting the fish is over, the
next month is called pikaokaod, and you must start to… our large boats no
longer maneneb (?) because we must hold the ceremony for inviting the fish for
small boats.
8.ori si kahedhedan no papataw ta manga anak ko
am,
那個 若 月圓 屬格 約國曆5-6月 我們 親愛的 孩子 我
助
do
nitbangan namen sia, do nipatobwas do paneneb
處格 開始 我們 它 處格 更替 處格 約國曆3-4月
ori
am, minganangana ta rana dang manga
anak ko.
那個 助 慰勞節 我們 已經 那時 親愛的 孩子
我
[譯:到了papataw月的月圓日,就是minganangana[3]節了]
At the
full moon of the month of papataw is minganangana (Thanksgiving Festival).
9.si teyka ta minganangana manga anak ko am,
若 結束 我們 慰勞節 親愛的 孩子 我
助
nimipoapoag
ta rana dang, si teyka ta rana
做過祈福節 我們 已經 那時 若 結束 我們
已經
nimipoapoag a